Laatst bijgewerkt: juli 2026 · Geschreven door het fototherapie-team van Dermfix
Kort antwoord: Rood licht in het bereik van 600–700 nm wordt dicht bij het huidoppervlak geabsorbeerd, terwijl nabij-infraroodlicht in het bereik van 780–950 nm dieper in het weefsel doordringt en tot in de spieren en gewrichten reikt. Dit onderscheid is geen marketingterm — het vloeit voort uit de manier waarop deze golflengten op verschillende manieren worden verstrooid en geabsorbeerd in levend weefsel, en het is de reden waarom de meeste panelen zijn ontworpen om een bereik over beide banden te bieden in plaats van één enkele golflengte.
Wat is rood licht (600–700 nm)?
Rood licht bevindt zich in het zichtbare deel van het spectrum. Volgens een veel geciteerd mechanistisch overzicht van lichttherapie met lage intensiteit (LLLT) door Michael R. Hamblin van het Wellman Center for Photomedicine van de Harvard Medical School worden golflengten in het bereik van 600–700 nm doorgaans gekozen voor de behandeling van oppervlakkig weefsel, juist omdat ze niet zo ver doordringen voordat ze worden geabsorbeerd of verstrooid.
De reden waarom licht zich überhaupt zo gedraagt, heeft te maken met de optische eigenschappen van weefsel. Hemoglobine en melanine — de belangrijkste lichtabsorberende moleculen in de huid — absorberen sterk golflengten korter dan 600 nm, terwijl water pas boven ongeveer 1150 nm sterk begint te absorberen. Tussen die twee punten ligt wat Hamblin in zijn overzicht het „optische venster“ van het weefsel noemt: de bandbreedte waarin rood en nabij-infrarood licht het meest effectief doordringen, in plaats van onmiddellijk te worden geabsorbeerd of verstrooid.
Wat is nabij-infraroodlicht (780–950 nm)?
Het nabij-infrarood (NIR) ligt net buiten het bereik van het menselijk oog. Volgens hetzelfde overzicht worden voor dieper gelegen weefsels doorgaans golflengten tussen 780 en 950 nm gekozen, aangezien langere golflengten binnen het optische venster verder doordringen door huid, vet en spieren voordat ze worden geabsorbeerd.
Interessant genoeg wordt in het artikel opgemerkt dat golflengten tussen 700 en 770 nm — de kloof tussen de rode en de NIR-banden — worden beschouwd als vrijwel zonder biologische activiteit. Dat is een nuttig detail: het is niet simpelweg een lineair verband van „langere golflengte, grotere penetratie”. Er is een dip in de effectiviteit precies tussen de twee bruikbare banden in, wat mede de reden is waarom panelen hun output meestal specifiek rond rood en NIR concentreren in plaats van gelijkmatig over het spectrum te verspreiden.
Op cellulair niveau wijst het overzicht op cytochroom c-oxidase — een enzym in de mitochondriale ademhalingsketen — als de waarschijnlijke primaire lichtabsorberende molecule (chromofoor) die verantwoordelijk is voor deze effecten, aangezien het absorptiespectrum ervan nauw aansluit bij de golflengten die biologisch actief blijken te zijn. Een in het overzicht aangehaalde studie wees vier specifieke pieken binnen het actiespectrum aan: ongeveer 613–624 nm, 668–684 nm, 751–772 nm en 813–846 nm — en dat is de reden waarom rode en NIR-apparaten hun diodes meestal rond deze specifieke bereiken concentreren in plaats van willekeurig golflengten te kiezen.
Heb je ze allebei nodig?
Op basis van hoe de twee golflengten in de literatuur worden beschreven, is het antwoord ja: een panel dat slechts één golflengte biedt, beperkt je tot ofwel oppervlakkige ofwel diepere dekking, maar niet beide. Sommige apparaten gaan nog een stap verder en combineren een rode golflengte met een NIR-golflengte, vanuit de redenering dat het combineren van beide een synergetisch effect kan hebben en ervoor zorgt dat één enkel apparaat voor een breder scala aan toepassingen kan worden gebruikt. Dit sluit aan bij de reden waarom „rood + NIR samen“ de standaardcombinatie is geworden voor panelen voor algemeen gebruik, in plaats van slechts één van beide golflengten afzonderlijk.
Hoe zit het met de dosering en andere parameters?
De golflengte is slechts één stukje van de puzzel — en opvallend genoeg wordt deze in het overzicht beschreven als de parameter waarover in het vakgebied de meeste overeenstemming bestaat, in tegenstelling tot dosis, pulsering en coherentie, waarover nog steeds veel meer onenigheid heerst. Wat de dosering betreft, worden rode golflengten voor oppervlakkig gebruik doorgaans toegediend in het bereik van 1–10 J/cm² (waarbij 4 J/cm² vaak wordt genoemd), terwijl NIR-golflengten voor diepere structuren doorgaans hoger liggen, in het bereik van 10–50 J/cm². De behandeling wordt doorgaans dagelijks of om de dag herhaald gedurende een kuur van ongeveer twee weken.
Het is ook de moeite waard om te benadrukken wat in het overzicht een bifasische dosis-respons wordt genoemd: meer licht is niet automatisch beter. De effectiviteit neemt toe met de dosis tot een optimaal punt, maar te hoge doses kunnen een verminderd — of zelfs negatief — resultaat opleveren. Dit is een van de redenen waarom fabrikanten specifieke richtlijnen voor de bestralingsintensiteit en de duur van de sessie publiceren in plaats van de dosis open te laten.
Veelgestelde vragen
Is 660 nm/rood of 850 nm/NIR „beter“?
Geen van beide — ze zijn geschikt voor verschillende dieptes. Rood voor weefsel aan het oppervlak, NIR voor dieper gelegen spier- en gewrichtsweefsel. In beoordelingen van de onderliggende mechanismen worden ze steevast als complementair beschouwd, en niet als concurrerend.
Kan ik licht in het nabij-infrarood zien?
Nee — NIR valt buiten het zichtbare spectrum; daarom worden apparaten die uitsluitend op NIR werken vaak voorzien van een zwak zichtbaar lampje, zodat gebruikers kunnen controleren of het paneel actief is.
Is de combinatie van golflengten belangrijker dan het aantal golflengten?
Op basis van de mechanistische literatuur: ja. De wetenschappelijke consensus is het sterkst op het punt dat rood (600–700 nm) en NIR (780–950 nm) de twee banden zijn waaraan prioriteit moet worden gegeven, terwijl de tussenliggende band van 700–770 nm weinig activiteit vertoont. Een lange lijst met golflengten is minder belangrijk dan solide, goed gedocumenteerde resultaten binnen de bereiken waarvan daadwerkelijk is aangetoond dat ze actief zijn.
Bron: Hamblin, M.R., „Mechanisms of Low Level Light Therapy”, Afdeling Dermatologie, Harvard Medical School / Wellman Center for Photomedicine, Massachusetts General Hospital. Specifieke bevindingen over pieken in het werkingsspectrum verwijzen naar Karu, T.I. en Kolyakov, S.F., “Exact action spectra for cellular responses relevant to phototherapy,” Photomed Laser Surg 23 (2005), zoals geciteerd in het overzicht.
Disclaimer: dit artikel geeft een samenvatting van gepubliceerd onderzoek ter algemene informatie. Het vormt geen medisch advies en beschrijft niet het beoogde doel van enig Dermfix-product.